De thermometer in mijn kamado wijkt af: hoe kan dat?

Een kamado thermometer wijkt af vaker dan je denkt, en meestal is er niets kapot. Je kijkt naar 180 °C op de meter, maar je pizza blijft bleek of je vlees verbrandt juist aan de buitenkant. Dan begin je te twijfelen: klopt die meter nog wel, of doet mijn kamado iets geks?

In dit artikel lees je waarom de temperatuur in de koepel anders is dan op het rooster, hoe je met een pan kokend water controleert of je meter klopt, en wanneer het tijd is om een nieuwe te kopen. Zoek je juist advies over welk type meter je moet kiezen? Dat staat in onze koopgids voor BBQ thermometers.

Waarom je kamado thermometer wijkt af van het rooster

De meter in het deksel steekt in de koepel en meet de lucht op dat punt. Jouw eten ligt een flink stuk lager, op het rooster. In een kamado is de warmte niet overal gelijk: de hete lucht stijgt op naar de koepel, terwijl het rooster dichter bij de houtskool zit of juist achter een hitteschild beschermd wordt.

Het verschil hangt af van hoe je kookt:

• Direct grillen: het rooster zit dicht bij de kolen en kan veel heter zijn dan de koepel aangeeft.
• Indirect koken: met een hitteschild ertussen kan het rooster juist koeler of gelijkmatiger zijn dan de koepel. Meer over die techniek lees je in ons artikel over indirect koken op de kamado.
• Hoge temperaturen: hoe heter je kamado, hoe groter het verschil tussen koepel en rooster kan worden.

Een afwijking van tien tot twintig graden tussen koepel en rooster is dus normaal en zegt niets over de kwaliteit van je meter.

De plek van de meter bepaalt wat je ziet

Waar de meter zit en hoe diep hij de koepel in steekt, maakt uit. Een meter die vlak onder de rand van het deksel zit, meet net iets anders dan een meter die in het midden van de koepel hangt. Ook de luchtstroom speelt mee: naast de bovenste luchtregeling stroomt de lucht anders dan aan de andere kant.

Wil je weten wat er echt op het rooster gebeurt? Leg dan een tweede meter op roosterhoogte, bijvoorbeeld een draadloze probe met een voeler die je naast je eten legt. Vergelijk die een paar sessies met de koepelmeter. Zo ontdek je het vaste verschil van jouw kamado en weet je welk getal je op de koepelmeter moet aanhouden.

Let ook op de meter zelf. Zit de voeler los, staat hij scheef of raakt hij het keramiek of een hitteschild, dan lees je een verkeerde waarde af.

Het keramiek heeft tijd nodig om op te warmen

Keramiek neemt warmte langzaam op en geeft die even langzaam weer af. Dat is juist de kracht van een kamado, maar het zorgt in de opwarmfase voor verwarrende metingen. De lucht in de koepel is binnen een kwartier heet, terwijl de wand en het rooster nog lang niet op temperatuur zijn.

Gun je kamado daarom de tijd om te stabiliseren. Laat de meter een tijdje op de gewenste temperatuur staan voordat je eten erop legt. Pas dan is de warmte gelijkmatig verdeeld en kloppen koepel en rooster het best met elkaar.

• Open het deksel niet te vaak: elke keer ontsnapt er warmte en zakt de meter snel.
• Na het openen duurt het even voordat de meter weer een betrouwbare waarde laat zien.
• Bij een koude start of na regen is de opwarmtijd langer.

De kookwatertest: zo check je je meter

Wil je weten of de meter zelf nog klopt, los van alle koepel- en roosterverschillen? Dan is kokend water je referentie. Op zeeniveau kookt water bij 100 °C. Dat is in Nederland een prima uitgangspunt.

1. Breng een pan met water aan de kook en laat het een minuut of twee goed doorkoken.
2. Haal de meter uit je kamado. Bij een koepelmeter schroef je de voeler los of trek je hem voorzichtig uit het deksel.
3. Houd de voeler in het kokende water, zonder dat hij de bodem of rand van de pan raakt.
4. Wacht tot de wijzer of het display stil staat en lees af.

Wijst de meter 100 °C aan, dan klopt hij. Staat hij op 95 °C of 105 °C, dan weet je het vaste verschil en kun je dat meenemen of de meter bijstellen. Woon je ver boven zeeniveau, dan kookt water bij een lagere temperatuur, dus houd daar rekening mee.

Bijstellen met de stelmoer achterop

Veel analoge koepelmeters hebben aan de achterkant een kleine moer of een instelschroefje. Daarmee kun je de wijzer bijstellen. Heeft jouw meter dat niet, dan is bijstellen niet mogelijk en onthoud je het verschil, of je vervangt de meter.

1. Houd de voeler in kokend water, zoals bij de kookwatertest.
2. Pak met een tang of een steeksleutel de moer aan de achterkant van de meter vast. Houd de meter zelf stevig vast, zodat de voeler niet verdraait.
3. Draai de moer langzaam tot de wijzer op 100 °C staat.
4. Laat de meter afkoelen en herhaal de test om te controleren of de instelling blijft staan.

Draai niet met geweld. Wil de moer niet bewegen of springt de wijzer terug, dan is het mechaniek versleten en is vervangen verstandiger dan bijstellen.

Condens en beslagen glas

Een beslagen wijzerplaat is een veelvoorkomend probleem bij analoge meters. Er zit dan vocht in de behuizing. Een beetje condens na een koude en vochtige dag kan kort optreden en verdwijnt vaak als de kamado warm wordt. Blijft het glas beslagen, dan is de meter niet meer goed afgesloten en gaat het mechaniek op termijn roesten of vast zitten.

Je herkent een meter met vochtproblemen aan:

• een wijzerplaat die ook na het opwarmen beslagen blijft,
• een wijzer die traag reageert of blijft hangen,
• roestplekjes of een vlekkerige ondergrond achter het glas.

Een meter die zo reageert, geeft niet alleen een afwijkende waarde, maar wordt ook steeds minder betrouwbaar.

Wanneer vervang je de thermometer?

Vervang je meter als hij na de kookwatertest ver naast de 100 °C zit en niet is bij te stellen, als de wijzer blijft hangen, of als het glas blijvend beslaat. Ook een verbogen voeler of een los zittende behuizing zijn redenen om een nieuwe te nemen.

Nieuwe thermometers vind je bij onze BBQ thermometers. Welk type bij jouw manier van koken past, lees je in de koopgids. Wil je daarnaast zeker weten wanneer je vlees gaar is? Een kernthermometer geeft de meest betrouwbare uitkomst, zie ons artikel over wanneer je vlees gaar is.

Krijg je een nieuwe kamado met een meter die direct al afwijkt of beschadigd is? Neem dan contact met ons op, dan kijken we ernaar. Alle kamado's vind je op de kamado BBQ pagina.